Z raju do kraju – odwrócony trend migracyjny. Dlaczego Polacy wracają do ojczyzny?

Jeszcze dwie, trzy dekady temu kierunek był oczywisty: Polacy masowo wyjeżdżali do Niemiec, które jawiły się jako gospodarczy gigant i obietnica lepszego życia. Stabilna praca, wyższe płace, rozwinięta infrastruktura – wszystko to przyciągało setki tysięcy naszych rodaków. Dziś sytuacja zaczyna się odwracać.
Po raz pierwszy od 25 lat więcej Polaków wróciło do kraju, niż zdecydowało się na emigrację do Niemiec.

Według oficjalnych danych niemieckiego urzędu statystycznego w 2024 roku 90 807 Polaków opuściło Niemcy, a tylko 82 082 tam przyjechało.
To symboliczny punkt zwrotny, odwrócony trend migracyjny, który mówi wiele nie tylko o kondycji zachodnich gospodarek, ale też o sile i atrakcyjności współczesnej Polski.

Niemcy – od potęgi do zmęczenia

Kiedyś Niemcy były symbolem gospodarczego cudu. Stabilna marka „Made in Germany” gwarantowała pracę i bezpieczeństwo. Polacy tłumnie wyjeżdżali
za Odrę, by zarobić lepiej i wrócić z pełnym portfelem.

Dziś coraz częściej dzieje się odwrotnie. Polacy masowo wracają do kraju, a nawet sami Niemcy, zwłaszcza emeryci, osiedlają się w Polsce. Dlaczego?
Bo u nas żyje się taniej, bezpieczniej i spokojniej. Niemcy tymczasem borykają się z narastającymi problemami. Biurokracja, opóźnienia w cyfryzacji, niedoinwestowana infrastruktura i rosnące koszty życia sprawiają, że wielu migrantów zaczyna postrzegać Niemcy jako kraj, w którym trudniej niż dawniej
o „lepsze życie”.

Eksperci nazywają ten proces „odwróconym brain drainem” – odpływem wykwalifikowanych kadr, które zamiast wzmacniać niemiecką gospodarkę, zasilają dziś polski rynek pracy.

Anglia po Brexicie

Podobny proces mogliśmy obserwować po Brexicie. Wielka Brytania przez lata była jednym z głównych celów emigracji Polaków, szczególnie po 2004 roku, gdy Polska wstąpiła do Unii Europejskiej. Setki tysięcy osób budowało tam swoje życie zawodowe i prywatne.

Jednak po referendum i wyjściu Zjednoczonego Królestwa z UE sytuacja zmieniła się diametralnie:

• utrudnienia administracyjne i wizy sprawiły, że praca stała się mniej opłacalna,
• niepewność co do statusu imigrantów obniżyła poczucie bezpieczeństwa,
• rosnące koszty życia w Londynie czy Manchesterze sprawiły, że różnica w porównaniu z Polską przestała być tak atrakcyjna.

Efekt? Coraz więcej Polaków zaczęło wracać do kraju, gdzie mogli wykorzystać zdobyte doświadczenie, kontakty i kapitał.

Magnes dla powrotów

Dlaczego Polacy wybierają powrót do ojczyzny? Powodów jest kilka:

• silna gospodarka – Polska utrzymuje dynamiczny wzrost PKB i przyciąga inwestycje,
• niska stopa bezrobocia – obecnie jedna z najniższych w Europie,
• koszty życia – zwłaszcza czynsze i codzienne wydatki są relatywnie korzystniejsze,
• sprawniejsza administracja i rozwój infrastruktury – cyfryzacja, nowe drogi i kolej sprawiają, że życie codzienne staje się łatwiejsze,
• bliskość rodziny i poczucie stabilizacji – element emocjonalny odgrywa równie ważną rolę jak ekonomia.

Punkt ciężkości się przesuwa

Historia polskiej emigracji na Zachód zatacza koło. Dawniej „ziemia obiecana”, dziś coraz częściej zamieniana jest na ojczyznę, która wreszcie daje podobne możliwości, przy jednoczesnym poczuciu bliskości i stabilizacji.
Zmiana ta pokazuje, że Polska nie jest już jedynie „dostawcą pracowników”, ale krajem, który potrafi ich zatrzymać i przyciągnąć z powrotem.

Artykuł inspirowany publikacją w „Berliner Zeitung”: Vom Wunderland zum Sorgenkind. Warum polnische Migranten Deutschland wieder verlassen