Program „Czyste Powietrze” 2025: Co się zmienia i jak skorzystać z nowych zasad?
Już od 31 marca 2025 r. rusza nowa odsłona programu „Czyste Powietrze”, mająca na celu poprawę jakości powietrza w Polsce poprzez wsparcie finansowe dla właścicieli domów jednorodzinnych. Program wprowadza istotne zmiany, które uproszczą procedury, zwiększą dostępność środków oraz zapewnią większą stabilność finansowania. To doskonała okazja, by zainwestować w termomodernizację swojego domu i poprawić efektywność energetyczną budynku. Poniżej przedstawiamy kluczowe informacje na temat nowych zasad programu oraz korzyści, które płyną z jego wdrożenia.
Cele programu i okres realizacji
Nowa edycja programu „Czyste Powietrze” ma na celu wsparcie aż 2,5 miliona budynków jednorodzinnych w Polsce, które będą miały wymienione źródło ciepła lub poprawioną efektywność energetyczną. Program będzie trwał do końca 2030 roku, a środki będą wydatkowane przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) aż do 2032 roku. Tak długi okres realizacji daje pewność, że inwestycje w poprawę efektywności energetycznej budynków mogą być realizowane stopniowo, bez obaw o nagłe wyczerpanie funduszy.
Stabilne finansowanie programu
Na 2025 rok zaplanowano budżet w wysokości 10 miliardów złotych, przyznany z Funduszu Modernizacyjnego. Całkowite zapotrzebowanie na realizację programu szacowane jest na 127,6 miliarda złotych, co zapewnia długoterminowe finansowanie inwestycji w poprawę efektywności energetycznej. Dzięki temu beneficjenci programu mogą liczyć na stabilne wsparcie finansowe w ramach wnioskowanych działań.
Nowe wymagania i zmiany w zasadach programu
W nowej odsłonie programu pojawiają się ważne zmiany dotyczące dostępności dofinansowania. Z dofinansowania nie będą mogły skorzystać osoby, które realizowały już przedsięwzięcie w ramach programu w innym budynku lub lokalu (dotyczy naboru od 22 kwietnia 2024 r.). Ponadto, prawo własności budynku musi być udokumentowane przez minimum 3 lata (z wyjątkiem spadków). Osoby pozostające w związku małżeńskim nie mogą tworzyć gospodarstw jednoosobowych. Pozostawanie w związku małżeńskim jednoznacznie świadczy o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego.
Nowe progi dochodowe i poziomy dofinansowania
Program „Czyste Powietrze” oferuje trzy poziomy dofinansowania – podstawowy, podwyższony i najwyższy, przy czym najwyższy poziom dofinansowania wynosi nawet 100% kosztów kwalifikowanych dla osób o najniższych dochodach. Otrzymanie wyższego poziomu wsparcia zależy od dochodów wnioskodawcy. Warto zwrócić uwagę, że nowy program stawia na przejrzystość i sprawiedliwość w przyznawaniu dotacji.
Wymagania dotyczące audytu energetycznego i świadectwa charakterystyki energetycznej
W najnowszej wersji programu „Czyste Powietrze” wprowadzono obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego przed rozpoczęciem inwestycji oraz uzyskania świadectwa charakterystyki energetycznej po zakończeniu prac modernizacyjnych. To kluczowa zmiana, która ma na celu zapewnienie rzeczywistej efektywności w zakresie oszczędności energii oraz wyeliminowanie źródeł ciepła o najgorszej efektywności.
Dofinansowanie na termomodernizację oraz wymianę źródła ciepła
Program „Czyste Powietrze” obejmuje m.in. wymianę źródła ciepła na nowe z Listy ZUM (Zalecane Urządzenia Modernizacyjne) oraz termomodernizację budynku. Dzięki wprowadzeniu nowych regulacji, proces aplikacyjny stał się prostszy, a finansowanie dostępniejsze, co sprzyja realizacji projektów poprawiających efektywność energetyczną budynków.
Prefinansowanie i wsparcie operatorów programu
Warto również zwrócić uwagę na rolę operatorów programu, którzy będą wspierać beneficjentów, szczególnie tych ubiegających się o najwyższy poziom dofinansowania oraz korzystających z prefinansowania. Operatorzy, w tym gminy oraz Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska będą realizować umowy z prefinansowaniem, umożliwiając wypłatę nawet 35% przyznanych środków z góry. To duża pomoc dla osób, które nie dysponują wystarczającymi środkami na rozpoczęcie inwestycji. Operatorzy programu będą również odpowiedzialni za weryfikację wniosków, pomagając w całym procesie aplikacyjnym.
Nadzór nad wykonawcami i bezpieczeństwo inwestycji
Nowa odsłona programu przewiduje również bardziej rygorystyczny nadzór nad wykonawcami. Do programu dopuszczone będą tylko firmy posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia. Ponadto, liczba kontroli realizacji inwestycji – zarówno w terenie, jak i dokumentacyjnych – zostanie zwiększona, co ma na celu wyeliminowanie nieuczciwych praktyk oraz zapewnienie efektywnego wykorzystania środków publicznych.
Podsumowanie
Nowa odsłona programu „Czyste Powietrze” to istotny krok w kierunku poprawy jakości powietrza w Polsce, wspierając jednocześnie właścicieli domów jednorodzinnych w inwestycjach związanych z poprawą efektywności energetycznej budynków. Wprowadzenie nowych regulacji, takich jak obowiązkowy audyt energetyczny czy zwiększenie zaangażowania operatorów programu, czyni program bardziej przejrzystym i dostępnym. Jeśli planujesz inwestycję w termomodernizację swojego domu, to teraz jest najlepszy moment. Warto skorzystać z kompleksowej pomocy w zakresie audytów energetycznych, świadectw charakterystyki energetycznej oraz przygotowania wniosków o dofinansowanie i płatność. Dzięki temu proces aplikacyjny przebiegnie sprawnie, a inwestycja w poprawę efektywności energetycznej Twojego domu będzie w pełni zoptymalizowana.
